Krycie suki — kiedy, ile razy i jak przebiega

Decyzja o kryciu suki to poważny krok — wpływa na jej zdrowie i na całe przyszłe pokolenie szczeniąt. Dobrze zaplanowane krycie zaczyna się na długo przed samym spotkaniem psów. Poniżej tłumaczymy, jak wygląda krycie pudla w praktyce i na co naprawdę warto zwrócić uwagę.

Kiedy suka jest gotowa do krycia

Nie każda ruja nadaje się do krycia. Pierwszej cieczki nie wykorzystuje się do rozrodu — suka jest jeszcze niedojrzała. Odpowiedzialnie kryjemy zwykle dopiero przy drugiej lub trzeciej cieczce, gdy suka jest w pełni dorosła, zdrowa i w dobrej kondycji.

Kluczowy jest też moment w obrębie samej rui. Owulacja u suk przypada zazwyczaj między 10. a 14. dniem cieczki, ale bywa bardzo różnie. Najpewniejszą metodą ustalenia optymalnego terminu są badania progesteronu u weterynarza — pozwalają trafić w „okno", w którym szanse na ciążę są najwyższe.

Dlaczego dwa krycia?

U nas standardem są dwa krycia w odstępie co drugi dzień (na przykład w poniedziałek i w środę). Powód jest prosty: nasienie zachowuje żywotność przez kilka dni, a dwa krycia rozłożone w czasie zwiększają szansę, że choć jedno trafi dokładnie w moment owulacji. To właśnie dzięki temu podejściu utrzymujemy 100% skuteczności dotychczasowych kryć.

Jak wygląda samo krycie

Krycie może odbyć się u nas lub z dojazdem do suki — dopasowujemy się do Was i do tego, co mniej stresujące dla suki. Spotkanie przebiega spokojnie, bez pośpiechu, w bezpiecznym otoczeniu. Psy potrzebują chwili na zapoznanie się; pośpiech i nerwowa atmosfera tylko przeszkadzają.

Naturalnym elementem krycia jest tzw. związanie — psy pozostają złączone przez kilkanaście do kilkudziesięciu minut. To zupełnie normalne i nie wolno wtedy psów rozdzielać na siłę.

Jak wyznacza się termin krycia

Liczenie dni od początku krwawienia to metoda statystyczna: u większości suk okno płodne wypada między 9. a 13. dniem cieczki. Problem w tym, że „większość" to nie „każda" — bywają suki owulujące w szóstym dniu i takie, u których dzieje się to dopiero koło dwudziestego. Dlatego sam kalendarz to najsłabsza z metod.

W praktyce używa się trzech narzędzi, zwykle w połączeniu:

• Cytologia pochwy — najtańsze badanie, pokazuje fazę cyklu po obrazie komórek. Dobre do zawężenia terminu, za mało precyzyjne, gdy krycie ma być jedno.
• Progesteron z krwi — najdokładniejsza metoda. Lecznica pobiera krew co 2–3 dni od mniej więcej sześciu dni cieczki i po wzroście stężenia wylicza moment owulacji oraz optymalne dni krycia. Konkretne wartości interpretuje lekarz, bo liczy się dynamika wzrostu, a nie pojedynczy wynik.
• USG jajników — uzupełnienie, wykonywane zwykle tego samego dnia co krycie.

Nasienie zachowuje żywotność w drogach rodnych suki mniej więcej trzy dni (teoretycznie nawet do siedmiu), więc dobrze wybrany termin daje pewien margines błędu — ale nie zastąpi badań, jeśli suka ma nietypowy cykl.

Kiedy pierwsze krycie suki

Nie przy pierwszej cieczce — suka jest wtedy jeszcze niedojrzała, mimo że fizjologicznie mogłaby zajść w ciążę. Przyjęło się kryć najwcześniej przy drugiej lub trzeciej cieczce, gdy suka jest w pełni dorosła, zdrowa i ma ustabilizowany cykl. U ras małych oznacza to zwykle wiek około półtora roku.

Druga strona tej samej decyzji to górna granica: pierwsze krycie starszej suki, po piątym roku życia, wiąże się z wyższym ryzykiem powikłań. Jeśli pierwsza ciąża ma się w ogóle wydarzyć, lepiej nie odkładać jej w nieskończoność.

Krycie suki przez dwa psy — co się wtedy dzieje

To pytanie wraca regularnie, więc odpowiedź wprost: tak, jeden miot może mieć dwóch ojców. Suka owuluje wiele komórek jajowych w krótkim czasie i jeśli w oknie płodnym pokryją ją dwa różne psy, część szczeniąt będzie po jednym, a część po drugim. Zjawisko nazywa się superfekundacją i nie jest rzadkie.

Praktycznie znaczy to jedno: przez całą cieczkę suka musi być pod kontrolą. Przypadkowe krycie na spacerze przekreśla zaplanowany miot, a przy rodowodzie wymusza test DNA na ojcostwo.

Co, jeśli suka nie zaszła w ciążę

Nieudane krycie nie musi znaczyć, że coś jest nie tak z suką albo z reproduktorem. Najczęstsza przyczyna jest banalna: termin był nietrafiony. Przy kolejnej cieczce warto wtedy wejść w badania progesteronu, nawet jeśli poprzednio kryliście „z kalendarza".

Jeśli mimo dobrze wyznaczonego terminu ciąży nie ma po dwóch próbach, to sygnał do diagnostyki: badanie ogólne suki, ewentualnie ocena nasienia reproduktora. To normalna kolej rzeczy, a nie porażka — u części suk po prostu trzeba dokładniej trafić w moment.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze reproduktora

To najważniejsza część decyzji — od ojca zależy połowa genów miotu. Zwróć uwagę na:

• Zdrowie i testy genetyczne — to ważniejsze niż papiery. Reproduktor wolny od badanych wad daje większy spokój co do zdrowia szczeniąt.
• Potomstwo — najlepszy dowód to zdrowe, udane psy z poprzednich miotów. Zobacz galerię potomstwa — to realne psy u swoich rodzin.
• Charakter — zrównoważony, pewny siebie pies przekazuje dobre usposobienie.
• Skuteczność i doświadczenie — sprawdzony reproduktor to mniejsze ryzyko nieudanego krycia.

Więcej na ten temat piszemy w osobnym poradniku: jak wybrać reproduktora.

Po kryciu

Ciąża u suki trwa średnio 63 dni. W pierwszych tygodniach nie widać większych zmian — pierwsze sygnały (zmiana apetytu, spokojniejsze zachowanie) pojawiają się zwykle po 3–4 tygodniach. Warto wtedy zadbać o odpowiednią dietę i spokój, a pod koniec ciąży skonsultować się z weterynarzem.

Najczęstsze pytania

Który dzień cieczki jest najlepszy na krycie?

U większości suk okno płodne wypada między 9. a 13. dniem od początku krwawienia, ale rozrzut jest duży — zdarza się owulacja w szóstym i w dwudziestym dniu. Pewność daje dopiero badanie progesteronu z krwi, robione co 2–3 dni od około szóstego dnia cieczki.

Ile razy kryć sukę?

Standardem są dwa krycia w odstępie co drugi dzień, na przykład w poniedziałek i w środę. Nasienie żyje w drogach rodnych około trzech dni, więc dwa terminy rozłożone w czasie znacznie zwiększają szansę trafienia w owulację.

Kiedy pierwsze krycie suki?

Nie przy pierwszej cieczce. Przyjmuje się drugą lub trzecią, gdy suka jest w pełni dorosła i ma ustabilizowany cykl — u ras małych zwykle około półtora roku. Odkładanie pierwszej ciąży poza piąty rok życia zwiększa z kolei ryzyko powikłań.

Czy suka może mieć szczenięta od dwóch psów?

Tak. Jeśli w oknie płodnym pokryją ją dwa różne psy, część miotu będzie po jednym, a część po drugim — to superfekundacja i nie jest rzadka. Dlatego przez całą cieczkę suka powinna być pod kontrolą.

Ile trwa ciąża u suki?

Średnio 63 dni od krycia, z wahaniem kilku dni w obie strony. Pierwsze widoczne zmiany — spokojniejsze zachowanie, zmiana apetytu — pojawiają się zwykle po trzech, czterech tygodniach.

Co zrobić, gdy krycie się nie udało?

Najczęstszą przyczyną jest źle trafiony termin, a nie problem zdrowotny. Przy kolejnej cieczce warto wyznaczyć okno płodne badaniem progesteronu. Jeśli po dwóch dobrze zaplanowanych próbach ciąży nadal nie ma, czas na badanie suki i ocenę nasienia reproduktora.